حق تلاوت قرآن چیست؟
قال الله تعالی فی کتابه :
«اعوذ بالله من الشیطان الرجیم»
« الَّذينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ أُولئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ »
«كسانى كه كتاب آسمانى را به آنها داديم آن را چنان كه شايسته آن است (تفكر، انديشه و سپس عمل) تلاوت مى كنند، آنها به پيامبر اسلام ايمان مى آورند»
حق تلاوت چيست؟
اين تعبير، تعبير پر معنائى است و خط روشنى براى ما در برابر قرآن مجيد و كتب آسمانى مشخص مى سازد; چرا كه مردم در برابر اين آيات الهى چند گروهند:
گروهى تمام اصرارشان بر اداى الفاظ و حروف از مخارج آن است آنها دائماً در فكر وقف و وصل و حروف يرملون و شدّ و مدّند و كمترين اهميتى به محتوا و معنى نمى دهند، چه رسد به عمل كردن به آن، به گفته قرآن اينها همانند حيوانى هستند كه كتاب هائى بر او حمل شده باشد (كَمَثَلِ الْحِمارِ يَحْمِلُ أَسْفاراً).
گروهى ديگر، از الفاظ فراتر رفته، در معانى دقت مى كنند و در ريزه كارى ها و نكات قرآن مى انديشند و از علوم آن آگاهند اما از عمل خبرى نيست!
ولى گروه سومى هستند كه مؤمنان راستينند، قرآن را به عنوان يك كتاب عمل، و يك برنامه كامل زندگى پذيرفته اند، خواندن الفاظ و انديشه در معانى و درك مفاهيم اين كتاب بزرگ را مقدمه اى براى عمل مى دانند، و لذا هر زمان قرآن مى خوانند روح تازه اى در كالبد آنها پيدا مى شود، تصميم و اراده تازه، آمادگى و اعمال تازه، و اين است حق تلاوت.
در حديثى از امام صادق(عليه السلام) در تفسير اين آيه مى خوانيم كه فرمود: يُرَتِّلُونَ آياتِهِ، وَ يَتَفَقَّهُونَ فِيْهِ، وَ يَعْمَلُونَ بِأَحْكامِهِ، وَ يَرْجُونَ وَعْدَهُ، وَ يَخافُونَ وَعِيْدَهُ، وَ يَعْتَبِرُونَ بِقَصَصِهِ، وَ يَأْتَمِرُونَ بِأَوامِرِهِ، يَتَناهُونَ عَنْ نَواهِيْهِ، ما هُوَ وَ اللّهِ حِفْظُ آياتِهِ وَ دَرْسُ حُرُوفِهِ، وَ تَلاوَةُ سُوَرِهِ وَ دَرْسُ أَعْشارِهِ وَ أَخْماسِهِ حَفِظُوا حُرُوفَهُ، وَ أَضاعُوا حُدُودَهُ، وِ إِنَّما تَدَبُّرُ آياتِهِ وَ الْعَمَلُ بِأحْكامِهِ، قالَ اللّهُ تَعالى كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ مُبارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آياتِهِ:
منظور اين است: «آيات آن را با دقت بخوانند و حقايق آن را درك كنند و به احكام آن عمل بنمايند، به وعده هاى آن اميدوار، و از وعيدهاى آن ترسان باشند، از داستان هاى آن عبرت گيرند، به اوامرش گردن نهند و نواهى آن را بپذيرند، به خدا سوگند منظور حفظ كردن آيات و خواندن حروف و تلاوت سوره ها و ياد گرفتن اعشار و اخماس آن نيست.»
آنها حروف قرآن را حفظ كردند اما حدود آن را ضايع ساختند، منظور تنها اين است كه در آيات قرآن بينديشند و به احكامش عمل كنند، چنان كه خداوند مى فرمايد: اين كتابى است پر بركت كه ما بر تو نازل كرديم تا در آياتش تدبر كنند». (تفسیر حضرت ایت الله مکارم شیرازی – حفظه الله – / ذیل آیه 121 سوره بقره )
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------